Op 29 januari 2026 debatteerde de Tweede Kamer voor het eerst uitgebreid over post-acute infectiesyndromen (PAIS). Een historisch moment voor naar schatting 650.000 Nederlanders die leven met langdurige klachten na infecties zoals covid, Q-koorts, sepsis, ME/cvs, legionella en lyme. Dat zijn 1 op de 28 Nederlanders die ziek zijn.
Wat is er bereikt met het debat?
- De verhalen van PAIS-patiënten, van kinderen tot ernstig zieken, werden gehoord en erkend in de Kamer.
- 17 moties werden ingediend over behandeling, onderzoek, sociaal vangnet en preventie.
- PAIS werd verduidelijkt: het gaat niet alleen over covid, maar over alle post-acute infectiesyndromen.
- De minister erkende dat PAIS een groot medisch én maatschappelijk probleem is.
Wat is de uitslag? 9 moties aangenomen, 8 verworpen
Van de 17 ingediende moties zijn er 9 aangenomen en 8 verworpen. Dit betekent dat het kabinet negen concrete opdrachten heeft gekregen om de PAIS-zorg te verbeteren.
✓ Aangenomen moties (9)
- Postcovid-expertisecentra laten voortbestaan en daarnaast verkenning naar behandelcentrum in Noord-Brabant
- Brede en meerjarige aanpak voor PAIS
- Sociaal vangnet toegankelijk voor mensen met PAIS
- Inspiratie uit Duitsland gebruiken voor Nederlands langetermijnbeleid PAIS (deadline: zomer 2026)
- Meer aandacht voor kinderen en jongeren met PAIS in onderwijs en zorg
- Kennis uit expertisecentra snel toelaten en vergoeden in reguliere zorg
- Bij begrotingskeuzes meewegen hoe investeren in voorkomen en behandelen PAIS zich terugverdienen
- Aandacht voor inzetbaarheid arbeidsmarkt en kennispositie keuringsartsen
- Betere informatie over postcovid kinderen via GGD, consultatiebureau en scholen
✗ Verworpen moties (8)
- Extra aandacht voor ernstig zieke, huisgebonden longcovidpatiënten via thuisbezoeken
- Richtlijnen voor UWV-keuringsartsen vóór Voorjaarsnota
- Subsidiëren van postvaxonderzoek
- Spreekt-uitmotie over ziekenhuisbesturen die artsen tegenspreken
- In gesprek met Lareb over datadeling coronavaccinregistraties
- Spreekt-uitmotie: consensus is niet automatisch waarheid
- 'Levende medische richtlijnen' naar voorbeeld hiv-richtlijn
- Plan voor voorlichting en preventie PAIS
Wat betekent dit?
Dit debat is een doorbraak, geen eindpunt. Wij zien het dan ook als een eerste mijlpaal voor de erkenning van PAIS als groot medisch en maatschappelijk probleem. Dat is een belangrijke overwinning. Nu moeten woorden worden omgezet in daden.
Wat nu?
- Komende weken: Ministers Bruijn (VWS) en Paul (SZW) reageren op de moties via een kabinetsbrief
- Maart-april: Mogelijk vervolgdebat in de commissie VWS of SZW
- Zomer 2026: Deadline voor delen Nederlands langetermijnbeleid PAIS geïnspireerd op Duits initiatief met Tweede Kamer.
- Begroting 2027: Lobby voor financiering expertisecentra, onderzoek en ketenbrede aanpak voor zorg, maatschappelijke ondersteuning, werk, onderwijs en sociale zekerheid.
Voor patiënten betekent dit een belangrijke stap richting perspectief. We houden het momentum vast en blijven de druk erop tot PAIS-patiënten de zorg en ondersteuning krijgen die ze verdienen.
Verworpen moties: niet het einde van de weg
Het is begrijpelijk dat verworpen moties teleurstelling oproepen. Maar een verworpen motie betekent niet dat de strijd voorbij is. Voor veel onderwerpen zijn er andere wegen om vooruitgang te boeken. Een belangrijk aandachtspunt is toegang krijgen tot passende zorg voor de zeer ernstig zieken. De alliantie is hierover in gesprek, want toegankelijke en passende zorg is nodig.
Belangrijke boodschap
Een verworpen motie is geen doodlopende weg. Voor bijna elk onderwerp zijn er andere routes:
- Via wetenschappelijke verenigingen en het Kennisinstituut (voor richtlijnen)
- Via gemeenten en GGD (voor lokale zorg en voorlichting)
- Via expertisecentra en zorgverzekeraars (voor zorgverbetering)
- Via ZonMw en andere subsidiënten (voor onderzoek)
- Via vervolgdebatten en Kamervragen (politieke druk blijft)
- Via aangenomen moties die alsnog positieve effecten hebben
Voor patiënten betekent dit een belangrijke stap richting perspectief– we gebruiken vele wegen om vooruitgang te boeken.
'Na jaren is er besef dat PAIS bestaat. Met zo veel aandacht en aangenomen moties is de brede problematiek van PAIS echt zichtbaar geworden. We hopen dat de aandacht voor PAIS door blijft groeien naar een beter perspectief voor de vele patiënten die er zijn.'
- Bert Kuipers, voorzitter PAIS alliantie